Biyoloji

Biyoloji, yaşam anlamında kullanılmakta olan bios ve bilim anlamında kullanılmakta olan logos kelimelerinden meydana gelen bir kavramdır. Günümüzdeki anlamıyla yaşam bilimi olarak kullanılmakta olan biyoloji; canlıların yapısını, davranış şeklini, birbirleriyle olan ilişkisini, yeryüzündeki dağılışını ve cansız faktörlerle ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır.

Biyolojinin araştırma, inceleme ve uygulama alanı oldukça geniştir. Bu sebeple birçok alt bilim dalına ayrılmıştır. Bu alt bilim dalları, kendi konusuna göre ayrıntılı çalışmalarını sürdürür ve bilimsel çalışma sonuçlarını diğer bilim dallarıyla paylaşır.

Bu paylaşımlardan tıp, veterinerlik, diş hekimliği, çevre mühendisliği, genetik mühendisliği, eczacılık, ziraat, uzay biyolojisi benzeri bilim dalları da yararlanır. Biyoloji bilimi ile alakalı çalışmalar bu bilim dalının güncel hayatla nasıl iç içe olduğunu da gösterir.

Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği çalışmalarında kullanılmakta olan DNA teknolojileriyle bitki, hayvan ve mikroorganizmalar geliştirilerek doğada hazır bulunmayan ya da yeteri kadar üretilemeyen ürünler elde edilir.

Besin değeri daha yüksek olan sebze ve meyvelerin yetiştirilmesi, hastalıkların tedavisinde yan etkisi daha az olan yeni ilaçların geliştirilmesi, endüstriyel ürünlerin daha ucuz yöntemlerle yetiştirilmesi ülke ekonomisine ve yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlayan örneklerdir. Genetik alanında yapılan çalışmalarla insan genomunda yer alan genlerin tespit edilmesi kalıtsal hastalıkların tedavisi için çözüm oluşturur.

Fosil yakıtlar tükendiğinde insanların enerjiyi nereden ve nasıl üreteceği, güncel hayatta karşılaşılan problemlerden biridir. Biyolojik çalışmalarla bu soruna çeşitli çözümler üretilmektedir. Bunlardan birisi biyodizel yakıt üretimidir. Biyodizel yakıt; ayçiçeği, kanola tohumu, hindistan cevizi, palmiye benzeri bitkilerden elde edilir.

Fakat bu benzeri tarım ürünlerinden yakıt elde etmek hem maliyetli olduğundan hem de gıda sıkıntısını artıracağından tercih edilmez. Biyodizel yakıt elde etmenin en uygun yöntemi, endüstriyel gıda üreticilerinin ve büyük restoranların atık bitkisel yağlarını kullanmaktır.

Atık yağlardan biyodizel üretiminin maliyeti düşüktür ve çevre temizliğine katkı sağlar. Biyodizel yakıtların yanması sonucu atmosfere verilen karbondioksit (CO2) gazı, normal dizel yakıtlara göre P oranında daha azdır. Biyodizel yakıtların üretiminde atık yağlar çok önemli olduğundan atık yağların toplanması gerekmektedir. Ülkemizde atık yağların toplanmasıyla alakalı ciddi çalışmalar yapılmaktadır.

Enerji kaynaklarının tüketimini azaltacak bir diğer çözüm yolu da biyogazdır. Biyogaz, hayvan gübreleri ve bitki atıkları benzeri her türlü organik maddenin oksijensiz solunum sonucu üretilen bileşiminde metan ve karbondioksit olan bir gaz karışımıdır.

Biyologlar, tarımsal zararlılarla mücadele etmede kimyasal değil biyolojik yöntemleri kullanmak ister. Kimyasal mücadelede kullanılmakta olan bazı tarım ilaçları suda çözünmediğinden doğada birikerek canlılara zarar verir. Biyolojik mücadelede doğada zaten var olan denge unsurları esas alınır.

Doğal ortamda tarım ürünlerine zarar veren canlı sayısı arttığında bu zararlılarla beslenen diğer canlıların sayısı da artar. Böylece biyolojik mücadele ile zararlı canlıların sayıları kontrol altında tutulmuş olur.

Ülkemizde son yıllarda kuş gribi sebebiyle birçok kümes hayvanı itlaf edilmiştir. Kümes hayvanları, doğal ortamda insanlar için tehlikeli olan keneler ile beslenerek bu kenelerin sayısının aşırı derecede artmasını engellemektedir.

Kümes hayvancılığının azalması, küresel iklim değişikliği ve bunların beraberindeki birçok sebepten kene sayısı artmıştır. Türkiye’de ilk kez 2002 yılında kene ısırmasından kaynaklanan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı ortaya çıkmıştır.

Tarım ve Orman Bakanlığının talimatıyla bu konuda araştırma yapan Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü; kene ile biyolojik mücadelede beç tavuğu, keklik, sülün benzeri canlıların etkili olduğunu tespit etmiştir. Hastalığın görüldüğü bölgelere bu hayvanların dağıtımı sağlanmıştır. Böylece biyolojik mücadele yöntemiyle keneler kontrol altına alınmıştır.

Çağımızın önemli sorunlarından biri de gıda sıkıntısıdır. Kuraklık sebebiyle tarımsal alanlarda sulama sıkıntısına bağlı olarak ürün verimi düşer. Örneğin küresel ısınma sebebiyle çiçekli bitki çeşidi ve miktarının azalması, bal üretimini de olumsuz etkiler.

Kuraklıktan kaynaklanan bu tür gıda sorunlarını çözmek için bitkiler, damlama ve yağmurlama benzeri teknikler kullanılarak sulanır. Toprağın su tutma kapasitesini artırmak için de organik gübre kullanılır. Kuraklığın daha kapsamlı çözümü ise küresel ısınmayı engellemekle mümkün olur

Karasal alanlarda petrol boru hatlarında sızıntılar olmakta ve denizlerde petrol taşımacılığı sırasında bazı kazalar meydana gelmektedir. Bunun sonucunda fosil yakıt olan petrol veya petrol türevi maddelerin toprağa ve suya karışması çevre kirliliği oluşturmaktadır.

Endositoz, hücre zarını geçemeyecek kadar büyük maddelerin alındığı bir yöntemdir. Enerjik alım. Monomerler hücre zarlarını geçebilir. Bununla birlikte, polimer maddeler...
30.08.2020
180
Üriner sistem, metabolik reaksiyonlar vücudumuzda aynı anda yüzlerce kez meydana gelir. Reaksiyonun bir sonucu olarak, homeostazi (kararlı iç denge) yi...
10.04.2020
233
Hızlı nüfus artışı, göç ve çarpık kentleşme öteki bazı ülkelerdeki şekilde Türkiye’de de önemli bir sorun olmuştur. Nüfusun büyüklüğü, artış...
10.04.2020
265
İnsanlar da dünya üzerinde öteki canlılar benzeri popülasyon oluştururlar. İnsan popülasyonu, 20. yüzyıldan itibaren çok hızlı bir şekilde artmaya başlamıştır....
10.04.2020
329
Popülasyonun Yoğunluğu Birim alana veya birim hacme düşen birey sayısı, popülasyonun yoğunluğunu verir. Karada yaşayan canlıların yoğunluğunun belirlenmesinde alan dikkate...
10.04.2020
471
Baskın tür komünitelerde sayı ve büyüklük bakımından en çok göze çarpan türe adı verilir. Komüniteler bu türe göre adlandırılır. Örneğin;...
10.04.2020
189
Bir komünite içinde farklı beslenme şekillerine sahip canlılar bulunur. Üretici canlılar, fotosentez ve kemosentez benzeri reaksiyonlar ile inorganik maddelerden organik...
10.04.2020
344
Rekabet Sınırlı kaynakların bulunduğu ortamda yaşayan canlılar arasında, bu kaynakların kullanımı için rekabet görülür. Rekabet, özdeş tür canlılar arasında görülebileceği...
10.04.2020
335
Çevrenizi gözlemlediğinizde, canlıların birbirleri ve çevrelerindeki cansız varlıklarla sürekli etkileşim halinde olduğunu fark edersiniz. Belirli bir alanda yer alan bitki,...
10.04.2020
284
Annenin sağlıklı bir hamilelik geçirmesi ve sağlıklı bir bebek sahibi olması için düzenli olarak bazı kontrollerden geçmesi gerekmektedir. Öncelikle hamile...
10.04.2020
130
Erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı ve üreme hücrelerinin oluşturulması bu bölümde daha önceki başlıklar altında anlatılmış olup bu başlık...
10.04.2020
389
Dişi veya erkek üreme sisteminden kaynaklanan bazı sebeplerden dolayı çocuk sahibi olamama durumuna kısırlık adı verilir. Kısırlığın hormonal bozukluk, üreme...
10.04.2020
113
Dişi Üreme Sisteminin Yapısı İnsanda dişi üreme sistemi erkeğinkine oranla daha komplekstir. Dişi üreme sistemi sadece yumurtanın üretilmesinden sorumlu değildir,...
10.04.2020
542
Erkek Üreme Sisteminin Yapısı Erkek üreme sistemi spermin üretilmesi, olgunlaşması ve dışarıya atılmasını sağlayan yapılardan (testis, epididimis, vas deferens ve...
09.04.2020
396
Üriner sistem rahatsızlıkları konusunda bilgi edinmeden önce eğer tam olarak bilmiyorsanız “Üriner sistem nedir?” başlıklı yazıma göz atmanızda fayda var....
09.04.2020
145
Vücudun kararlı bir iç denge halinde tutulmasına homeostazi denildiğini daha önceki konularımızda öğrenmiştiniz. Homeostazinin korunması sağlıklı bir yaşam için çok...
09.04.2020
109
Nefronlarda idrar oluşumu üç aşamada gerçekleşir. Bunlar süzülme, geri emilim ve salgılama olaylarıdır. Süzülme Aorttan çıkan ve böbrek atardamarı ile...
09.04.2020
341
Yetişkin bir insanda karın boşluğunun arka tarafında omurganın iki yanında, her biri aşağı yukarı 150 g olan fasulye biçiminde bir...
09.04.2020
135
12