Tarih Bilimi

Çağımız teknik çağıdır. İnsanoğlu, icat ettiği aletler sayesinde uzaya gitmekte, insan eliyle yapılacak işlemler, çok kısa sürelerde bilgisayarlara yaptırılmaktadır. Ama bütün bu gelişmeler, tarihi ihmal edilebilir hâle getirmemekte; aksine çağımızı aynı zamanda “tarihçi kafasıyla düşünme çağı” hâline sokmaktadır.

Tarih, en basit ifadeyle “geçmişin bilimi” olarak tarif edilmiştir. Ancak bu, eksik bir tariftir. Fransız Annales Okulu kurucularından Marc Bloch (Mark Bloh), bu tarifi “zaman içinde insanların ilmi” şekline sokmuştur. Bloch, tarihi bir müşahade ilmi olarak kabul etmiştir.

Tarihçi, olayları bizzat görme imkânına sahip değildir. Yani bir fizikçi veya kimyager gibi laboratuvarında müşahade imkânından mahrumdur. Profesör İbrahim Kafesoğlu’nun da işaret ettiği gibi olayları, görenlerin bıraktıkları belgelere dayanarak takip etmek mümkündür.

Amerikalı tarihçi Turner (Törnır), tarihi “geçmişten bize ulaşan, günümüzde ortaya çıkan tenkitçi ve yorumcu bir anlayışla incelenen kalıntılar” şeklinde tanımlamıştır. Will Durant (Vil Duran) ise tarihi “geçmişte olan hadiseler hakkındaki belgelerin verileri” şeklinde tarif etmiştir.

Tarih, geçmişte insanlar tarafından meydana getirilen olayları bize ulaştırır. Bu nedenle İngiliz tarihçi Edward Halett Carr’a (Edvırd Helıt Kar) göre tarih “tarihçi ile olaylar arasında devamlı bir etkileşim, geçmişle günümüz arasında bitmeyen bir diyalog”tur. Fransız tarihçi Lucien Febvre’in (Lüsyen Febr) ifadesiyle “bugünün açıklanması”dır.

Annales Okulu mensuplarından büyük tarihçi Fernand Braudel (Fernan Brodel) de tarih, “geçmişteki, günümüzdeki ve gelecekteki meslekî kabiliyet ve bakış açılarının bir araya gelmesi” olarak görmüştür. Ona göre bugün; dünden, daha evvelden, çok eskilerden kaynaklanmaktadır.

Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile birlikte ev, iş yerlerinde kullanılan ve insanların vazgeçilmezi olan televizyonlarda da azımsanmayacak gelişmeler yaşanmış oldu. İnternetin...
05.11.2020
602
Osmanlı İmparatorluğu’nun son günlerinde ülkenin gerilemesini durdurmak ve Batı akımları çerçevesinde yenilikçi adımlar atmak için iki önemli ferman çıkarıldı. Bunlar...
30.08.2020
2.574
Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluşu Türk İslam tarihinde siyasi hayatta olduğu kadar ilim, sanat ve edebiyat hayatında da yeni bir dönemin...
14.05.2020
1.132
1- Devlet Yönetimi Büyük Selçuklu Devleti’ni kuran Oğuzlar, siyasi ve idari alanda Karahanlılar ile Oğuz Yabgu Devleti’nden devraldıkları geleneklere bağlı...
14.05.2020
2.164
a. Büyük Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusu Selçuk Bey Oğuzların Kınık boyundan geliyordu. Oğuzlar Devleti’nde babası Dukak Bey...
14.05.2020
1.288
Oğuz adı boy anlamındaki ok kelimesi ile çoğul eki olan -uz’un birleşmesiyle ortaya çıkan okuz (boylar) kelimesinden gelir. Efsaneye göre...
14.05.2020
1.171
1- Karahanlı Devleti (840-1212) Karahanlı Devleti Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra bu devletin sınırları içinde yaşayan Karluk, Yağma ve Çiğil Türkleri...
14.05.2020
1.020
Türklerin İlk İnanışları Türklerin en eski dini Gök Tengri dinidir. Bununla birlikte Türkler başka milletlerle siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkiler...
14.05.2020
995
1- İslam Medeniyetinde İlim İslam bilgiye, eğitim öğretime ve ilim insanlarına önem veren, bunları el üstünde tutan bir dindir. Müslümanların...
13.05.2020
1.367
1- Tolunoğulları (868-905) Abbasi halifeleri önemli valiliklere Türk komutanlarını atıyorlardı. Ancak bu komutanlar genellikle başkentten ayrılmak istemiyor ve vali olarak...
13.05.2020
861
1- Abbasi Devleti’nin İlk Dönemleri Emevi Devleti’nin 750 yılında yıkılışından sonra Hz. Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan gelen Ebu’l-Abbas Abdullah halifeliğini...
13.05.2020
610
661 yılında Hz. Ali Dönemi’nin sona ermesinin ardından Şam’da bulunan Muaviye burada halifeliğini ilan etti. Aynı günlerde Kûfe’de bulunan Hz....
13.05.2020
1.360
1- Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer Dönemleri Hz. Muhammed’in vefatından sonra İslam Devleti halifeler tarafından yönetilmiştir. Halife, Hz. Peygamberin...
10.05.2020
878
1- Hz. Muhammed’in Peygamberliği Hz. Muhammed, 571 yılında Mekke’de doğdu. Babasının adı Abdullah, annesinin adı Amine idi. Babası, daha o...
10.05.2020
1.140
610 – Hz. Muhammed’e peygamberliğin gelişi 615 – Müslümanların Habeşistan’a hicret etmesi 622 – Müslümanların Medine’ye hicret etmesi 622 –...
10.05.2020
2.133
İç Asya’da kurulan Türk devletleri komşularıyla siyasi, askerî ve ekonomik ilişkiler sürdürmüşlerdi. Çin’in yanı sıra İran’daki Sasaniler ve batıdaki Bizans...
10.05.2020
502
1- Avarlar Çinlilerin Juan Juan adını verdiği Avarlar, IV. yüzyılda Orta Asya’nın güçlü devletlerinden biri oldu. Egemenlikleri altında yaşayan Kök...
10.05.2020
745
1- Kavimler Göçü Nedir? (Uzun Bilgi) Kuzey Hun Devleti’nin 156 yılında yıkılmasından sonra Orta Asya’da yaşayan Hunların bir kısmı batıya...
10.05.2020
1.161
Konar-göçer hayat süren Türkler büyük hayvan sürülerini en iyi şekilde beslemek için verimli otlaklar ve su kaynakları bulmak zorundaydı. Diğer...
09.05.2020
420
Toplumlar zorunlu olmadıkça kendilerini nelerin beklediğini bilmedikleri yolculuklara çıkmaktan kaçınmıştır. Tarihte görülen büyük çaplı göç hareketleri de Orta Asya Türk...
09.05.2020
1.007
İslamiyet öncesi dönemde İç Asya’da yaşayan Türk topluluklarının sosyal ve ekonomik yapısı konar-göçer hayat tarzı etrafında şekillenmişti. Bu durumun başlıca...
09.05.2020
573
1- Gücün Meşruiyet Kaynağı Asya Hun Devleti’nden başlayarak İç Asya’da kurulan Türk devletlerinde hâkimiyetin kaynağı ilahi bir güç olan Gök...
09.05.2020
528
1- Asya Hun Devleti (MÖ 220-MS 216) Hunlar, Orta Asya’da Ötüken merkez olmak üzere Çin’in kuzeyinde kalan bölgede yaşamışlardır. Çinlilerin...
08.05.2020
1.372
Dünya tarihine yön veren belli başlı milletlerden biri olan Türkler başka toplumlarla karşılaştırıldığında onlardan çok daha önce millet ve devlet...
08.05.2020
2.319
1- Roma Hukuku MÖ 753 yılında bir şehir devleti olarak kurulan Roma İmparatorluğu ilk günden itibaren yayılma politikası izleyerek topraklarını...
08.05.2020
464
1- Konar-göçerlerde Ordu Bir toplumda askerî organizasyonun şekillenmesinde belirleyici olan temel unsur o toplumun hayat tarzıdır. Konar-göçer hayat tarzında insanlar...
08.05.2020
1.182
1- Tarım Buzul Çağı boyunca toplayıcılık ve avcılık yapan insanlar, iklimin ılımanlaşmasıyla birlikte toprağı ekip biçmeye başladılar. Elde ettikleri artı...
07.05.2020
1.327
1- Orta Çağ’da Neler Oldu? Roma İmparatorluğu, MS 375 yılında başlayan Kavimler Göçü sırasında uğradığı saldırılar nedeniyle zayıflayarak 395 yılında...
07.05.2020
790
Haklar anlamına gelen hukuk, toplum hayatını düzenleyen ve bir kamu otoritesi tarafından hayata geçirilen kurallar bütünüdür. Bir köyde veya şehirde...
07.05.2020
10.016
1- Devletin Ortaya Çıkışı ve Devlet Türleri İnsanlar bütünüyle doğaya bağımlı oldukları ilk zamanlarda tek tek bireyler veya üye sayısı...
07.05.2020
803
12