Tarih Bilimi

Çağımız teknik çağıdır. İnsanoğlu, icat ettiği aletler sayesinde uzaya gitmekte, insan eliyle yapılacak işlemler, çok kısa sürelerde bilgisayarlara yaptırılmaktadır. Ama bütün bu gelişmeler, tarihi ihmal edilebilir hâle getirmemekte; aksine çağımızı aynı zamanda “tarihçi kafasıyla düşünme çağı” hâline sokmaktadır.

Tarih, en basit ifadeyle “geçmişin bilimi” olarak tarif edilmiştir. Ancak bu, eksik bir tariftir. Fransız Annales Okulu kurucularından Marc Bloch (Mark Bloh), bu tarifi “zaman içinde insanların ilmi” şekline sokmuştur. Bloch, tarihi bir müşahade ilmi olarak kabul etmiştir.

Tarihçi, olayları bizzat görme imkânına sahip değildir. Yani bir fizikçi veya kimyager gibi laboratuvarında müşahade imkânından mahrumdur. Profesör İbrahim Kafesoğlu’nun da işaret ettiği gibi olayları, görenlerin bıraktıkları belgelere dayanarak takip etmek mümkündür.

Amerikalı tarihçi Turner (Törnır), tarihi “geçmişten bize ulaşan, günümüzde ortaya çıkan tenkitçi ve yorumcu bir anlayışla incelenen kalıntılar” şeklinde tanımlamıştır. Will Durant (Vil Duran) ise tarihi “geçmişte olan hadiseler hakkındaki belgelerin verileri” şeklinde tarif etmiştir.

Tarih, geçmişte insanlar tarafından meydana getirilen olayları bize ulaştırır. Bu nedenle İngiliz tarihçi Edward Halett Carr’a (Edvırd Helıt Kar) göre tarih “tarihçi ile olaylar arasında devamlı bir etkileşim, geçmişle günümüz arasında bitmeyen bir diyalog”tur. Fransız tarihçi Lucien Febvre’in (Lüsyen Febr) ifadesiyle “bugünün açıklanması”dır.

Annales Okulu mensuplarından büyük tarihçi Fernand Braudel (Fernan Brodel) de tarih, “geçmişteki, günümüzdeki ve gelecekteki meslekî kabiliyet ve bakış açılarının bir araya gelmesi” olarak görmüştür. Ona göre bugün; dünden, daha evvelden, çok eskilerden kaynaklanmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu’nun son günlerinde ülkenin gerilemesini durdurmak ve Batı akımları çerçevesinde yenilikçi adımlar atmak için iki önemli ferman çıkarıldı. Bunlar...
30.08.2020
175
Erzurum evlerinin mimarisi tamamen iklime bağlı geleneksel yapı türlerinden oluşmaktadır. Şehir, ortalama 1850 metre yükseklikte yer alır ve dağlarla çevrili...
29.08.2020
112
Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluşu Türk İslam tarihinde siyasi hayatta olduğu kadar ilim, sanat ve edebiyat hayatında da yeni bir dönemin...
14.05.2020
296
1- Devlet Yönetimi Büyük Selçuklu Devleti’ni kuran Oğuzlar, siyasi ve idari alanda Karahanlılar ile Oğuz Yabgu Devleti’nden devraldıkları geleneklere bağlı...
14.05.2020
346
a. Büyük Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusu Selçuk Bey Oğuzların Kınık boyundan geliyordu. Oğuzlar Devleti’nde babası Dukak Bey...
14.05.2020
246
Oğuz adı boy anlamındaki ok kelimesi ile çoğul eki olan -uz’un birleşmesiyle ortaya çıkan okuz (boylar) kelimesinden gelir. Efsaneye göre...
14.05.2020
207
1- Karahanlı Devleti (840-1212) Karahanlı Devleti Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra bu devletin sınırları içinde yaşayan Karluk, Yağma ve Çiğil Türkleri...
14.05.2020
191
Türklerin İlk İnanışları Türklerin en eski dini Gök Tengri dinidir. Bununla birlikte Türkler başka milletlerle siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkiler...
14.05.2020
227
1- İslam Medeniyetinde İlim İslam bilgiye, eğitim öğretime ve ilim insanlarına önem veren, bunları el üstünde tutan bir dindir. Müslümanların...
13.05.2020
275
1- Tolunoğulları (868-905) Abbasi halifeleri önemli valiliklere Türk komutanlarını atıyorlardı. Ancak bu komutanlar genellikle başkentten ayrılmak istemiyor ve vali olarak...
13.05.2020
169
1- Abbasi Devleti’nin İlk Dönemleri Emevi Devleti’nin 750 yılında yıkılışından sonra Hz. Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan gelen Ebu’l-Abbas Abdullah halifeliğini...
13.05.2020
185
661 yılında Hz. Ali Dönemi’nin sona ermesinin ardından Şam’da bulunan Muaviye burada halifeliğini ilan etti. Aynı günlerde Kûfe’de bulunan Hz....
13.05.2020
242
1- Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer Dönemleri Hz. Muhammed’in vefatından sonra İslam Devleti halifeler tarafından yönetilmiştir. Halife, Hz. Peygamberin...
10.05.2020
200
1- Hz. Muhammed’in Peygamberliği Hz. Muhammed, 571 yılında Mekke’de doğdu. Babasının adı Abdullah, annesinin adı Amine idi. Babası, daha o...
10.05.2020
208
610 – Hz. Muhammed’e peygamberliğin gelişi 615 – Müslümanların Habeşistan’a hicret etmesi 622 – Müslümanların Medine’ye hicret etmesi 622 –...
10.05.2020
207
İç Asya’da kurulan Türk devletleri komşularıyla siyasi, askerî ve ekonomik ilişkiler sürdürmüşlerdi. Çin’in yanı sıra İran’daki Sasaniler ve batıdaki Bizans...
10.05.2020
140
1- Avarlar Çinlilerin Juan Juan adını verdiği Avarlar, IV. yüzyılda Orta Asya’nın güçlü devletlerinden biri oldu. Egemenlikleri altında yaşayan Kök...
10.05.2020
156
1- Kavimler Göçü Kuzey Hun Devleti’nin 156 yılında yıkılmasından sonra Orta Asya’da yaşayan Hunların bir kısmı batıya doğru göç ederek...
10.05.2020
156