Minerallerin Canlılar İçin Önemi

08.04.2020
35
Minerallerin Canlılar İçin Önemi

Mineraller; canlılarda organik moleküllerin yapısına katılan, bazı bileşik enzimleri aktive eden inorganik maddelerdir. Canlılar su ve besinlerle mineralleri yaşadıkları ortamdan hazır halde alırlar. Minerallerin kendilerine has görevleri vardır.

Bu nedenle vücutta oluşan bir mineral eksikliği başka bir mineral kullanılarak giderilememektedir. Mineraller idrar, ter ve dışkı ile vücuttan atıldığı için mineralli gıdalar düzenli olarak tüketilmelidir. Mineraller bazen de tuz halinde hücre içi ve hücreler arası boşluklarda bulunurlar.

Kaynak Besinler

Ham çay yaprağı, kabuklu deniz ürünleri, somon balığıdır.

Magnezyum (Mg) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Kemik ve dişlerin yapısına katılır.
Kasların çalışmasında, ATP üretiminde, karbonhidrat ve protein metabolizmasında görev alır.
Yetersiz alınması kaslarda kramplara, büyümenin yavaşlamasına, saç dökülmesine, yorgunluk hissine neden olur.
Bitkilerde klorofil pigmentinin yapısında vardır.

Kaynak Besinler

Kuru yemişler, baklagiller, soya fasulyesi, kabuklu deniz ürünleri, kakao, peynirdir.

Klor (CI) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Hücre içi ve hücreler arası sıvıda su dengesi ve suyun pH değerinin ayarlanmasında görev alır.
Mide hücrelerinden salgılanarak midede görev alan sindirim enzimlerini H+ ile birleşerek aktifleştirir.
Yetersiz alınması sindirim sistemi ve büyüme bozukluklarına neden olur.

Kaynak Besinler

Sofra tuzu, et, süt, süt ürünleri, taze sebzelerdir.

Kükürt (S) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Amino asitlerin yapısına katılır.
Saç, tırnak ve cilt sağlığı için gereklidir.
Eksikliğinde büyüme bozuklukları, saçta dökülme, deri renginde solma görülür.

Kaynak Besinler

Süt, et, balık, yumurta, fasulye, fındık, fıstık, bademdir.

Çinko (Zn) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Bazı enzimlerin ve insülin hormonunun yapısına katılır.
Yaraların iyileşmesinde etkilidir.
Eksikliğinde vücut direnci azalır ve dikkat eksikliği görülür.

Kaynak Besinler

Deniz ürünleri, et, yumurta, tahıllar, kuru baklagillerdir.

Fosfor (p) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Kemiklerin, dişlerin, DNA, RNA ve ATP’nin yapısına katılır.
pH’nin dengelenmesinde görev alır.
Eksikliğinde kemikler zayıflar ve enerji metabolizmasında bozulmalar görülür.

Kaynak Besinler

Süt ürünleri, yumurta, et, tahıl, baklagillerdir.

Sodyum (Na) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Kasların uyarılması, sinirsel iletim, pH ve su dengesinin sağlanmasında görev alır.
Yetersiz alınması kaslarda kramplara, sinirsel iletimin aksamasına neden olabilir. İhtiyaçtan fazla alınması ise yüksek tansiyon, ishal, titreme, kusmaya sebep olabilir.

Kaynak Besinler

Sofra tuzu, et, süt, süt ürünleri, taze sebzelerdir.

Demir (Fe) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Kofaktör olarak solunum gazlarını taşıma görevi yapan hemoglobin molekülünün yapısına, bazı oksijenli solunum ve fotosentez reaksiyonlarında görevli enzimlerin yapısına, karaciğerde görev yapan katalaz enziminin yapısına dahil olur.
Besinlerle alınan demir minerali C vitamini varlığında emilerek kana karışır.
Yeterli düzeyde hemoglobin üretilememesi nedeni ile eksikliğinde anemi yani kansızlığa sebebiyet verir. Kansızlıkta ise birim zamanda hücrelere taşınan oksijen miktarı, bu bağlamda enerji (ATP) üretimi azalır, metabolizma yavaşlamaya başlar.

Kaynak Besinler

Deniz ürünleri, karaciğer, yumurta sarısı, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru yemişlerdir.

İyot (I) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Tiroit bezinden salgılanan tiroksin hormonunun yapısında bulunur.
Büyüme çağında yeterince iyot alınmazsa tiroksin eksikliği sonucu cücelik, çarpık bacaklılık, zeka geriliği benzeri hastalıklar görülebilir. İyot eksikliği sonucu tiroit bezi büyüyüp guatr hastalığına neden olabilir.

Kaynak Besinler

Deniz ürünleri, iyotlu tuzdur.

Potasyum (K) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Hücre içi ve hücreler arası ortamda su ve asit-baz dengesini ayarlama, iskelet ve kalp kaslarının çalışması, sinir hücrelerinde uyarının taşınması benzeri görevleri vardır.
Eksikliği kalp ve iskelet kaslarının çalışma ritminin bozulmasına, sinirsel iletimin aksamasına neden olur.
İhtiyaçtan fazla alınması ise böbrek yetmezliğine neden olabilir.

Kaynak Besinler

Baklagiller, turunçgiller, muz, avokado, brokoli, ıspanak, patates, kuru yemişlerdir.

Kalsiyum (Ca) Canlılar İçin Önemi Nedir?

Kas dokunun kasılıp gevşemesinde, kemik ve dişlerin yapısının korunmasında, sinir hücrelerinde uyartının iletilmesinde ve kanın pıhtılaşmasında görevlendirilir.
D vitaminin varlığında besinlerle alınan kalsiyum emilir ve kana karışır.
kemiklerde eğrilme ve yumuşama olarak görülen raşitizm hastalığına, çocuklarda kalsiyum eksikliği neden olur.
Yetişkinlerde normalden fazla alınması eklemlerde kireçlenmeye, ihtiyaçtan az alınması ise kemik erimesine (osteoporoz) neden olabilir.

Kaynak Besinler

Süt ve süt ürünleri, yumurta sarısı, kuru yemişler, tahıllar, baklagiller, yeşil yapraklı sebzelerdir.

Kaynak:11.Sınıf Biyoloji Ders Kitabı (PDF)

Biyoloji Ders Notları

YAZAR BİLGİSİ
Recep Bayoğlu
Hayatını internete adamış biri olarak, hedefim bilgiyi ulaşılabilir hale getirmektir. Bu amaca istinaden her türlü bilgi paylaşımını KonuAnlatimi.Net üzerinde yapıyorum. Umarım içeriklerim tüm ziyaretçilerim için faydalı olur.
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
0
Düşünceleriniz önemli, lütfen yorum yapın.x
()
x