Solunum Sistemi Rahatsızlıkları

09.04.2020
180
Solunum Sistemi Rahatsızlıkları

Karbonmonoksit (CO) Zehirlenmesi

Karbonmonoksitin hemoglobine olan ilgisi oksijeninkine oranla çok daha fazladır. Eğer solunan havada CO bulunursa hemoglobine bağlanır ve bu nedenle oksijenin taşınmasını azaltır. Bu durum hücrelerin oksijen ihtiyaçlarının karşılanmasını engeller ve hücreler ölmeye başlar. Kömür ve şofben zehirlenmeleri ortamda CO gazının artmasından kaynaklanır. Zehirlenme belirtileri olduğunda kişi hemen açık havaya çıkarılmalı ve saf oksijen solutulmalıdır. Yüksek oksijen, hemoglobini CO’dan ayırıp O2’ye bağlanmasını sağlar.

Vurgun

Denizlerde derinliklere inildikçe basınç artar. Artan basınca bağlı olarak azot sıvı hale geçer. Eğer kişi denizin derinliklerinde bir süre kalırsa ve hızla yüzeye çıkarsa sıvılar birden gaz haline döner ve damarların içinde kabarcıklara dönüşür. Bu kabarcıklar damarların tıkanmasına neden olur ve ölüm, felç benzeri ciddi sonuçlar doğurabilir.

Pnömoni (Akciğer İltihabı, Zatürre)

Akciğer alveollerinin enfeksiyonu ve iltihaplanması sonucunda akciğerlerde sıvı ve kan toplanması hastalığıdır. Genellikle Streptococcus pneumonia türü bakteri tarafından oluşturulur. Ateş, öksürük, üşüme, soluk alıp vermede güçlük benzeri belirtiler gösterir.

Amfizem

Uzun süre sigara içilmesi, hava kirliliği olan ortamlarda yaşama, egzoz dumanları, aşırı tozlu ortamlarda bulunmak benzeri faktörler solunum sisteminin yapısını bozar ve enfeksiyonlara neden olur. Alveoller esnekliğini kaybeder. Nefes alıp verme zorlaşır şiddetli nefes darlıkları görülür.

Tüberküloz (Verem)

Mycobacterium tuberculosis türü bakteri tarafından oluşturulur. Bu bakteri farklı organlara yerleşip o organlarda da vereme sebep olabilmekle birlikte (Kemik veremi, cilt veremi gibi), çoğunlukla akciğerlere yerleştiğinden hastalık, akciğer veremi olarak anılmaktadır. Veremli hastaların öksürüklerinden saçılan bakteriler yoluyla insandan insana geçer.

Genellikle kalabalık, havasız ortamlarda yaşayan ve bağışıklık sorunları olan insanlarda görülür. Veremde akciğerlerin bağ dokusunun elastikiyetinin azalması ve solunum yüzeylerinin kalınlığının artmasından dolayı gazların difüzyon kapasitesi düşer.

Astım

Hava yollarının daralmasına sebep olan kronik bir iltihaplanmadır. Soluk alıp vermede sıkıntılara neden olur. Polenler, mantar sporları, bazı besinler, asprin, soğuk hava, kirli hava, sigara dumanı akut astım krizine neden olabilir. Bunların etkisi ile küçük bronşiollerde mukus salgısı çok fazla artarak ödem oluşturur.

Gırtlak Kanseri

Gırtlak bölgesinde bazı hücrelerin kontrolsüzce çoğalarak tümör halini alması sonucu ortaya çıkar. 50 yaş üzerinde yaygın olarak görülmektedir. Özellikle sigara ve alkol kullanımının etkisi olduğu bilinmekle birlikte kötü beslenme, uzun süre petrol, boya sanayi benzeri alanlarda çalışma, reflü ve genetik faktörler de hastalığa neden olabilmektedir.

Tümör genellikle ses tellerine yakın bölgelerde oluştuğundan ilk belirtileri ses kısıklığı ve ses kalitesinde değişikliklerdir. Ayrıca yutkunma zorluğu, boğaz ve kulak ağrısı, nefes darlığı, halsizlik, gırtlak bölgesinde şişlik benzeri belirtileri vardır. Tedavisinde cerrahi müdahale, lazer tedavisi, radyoterapi veya kemoterapi yöntemleri uygulanmaktadır.

Akciğer Kanseri

En sık karşılaşılan nedeni sigara olup asbest, radon gazı, hava kirliliği, içme sularında ki yüksek düzeydeki arsenik veya genetik faktörler nedeniyle de ortaya çıkabilmektedir. Genellikle 45 yaşlarından sonra görülür. Erken teşhis çok önemlidir.

Gelişen akciğer kanserinde belirtiler genellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı, sesin kısılması, kanlı balgam çıkaran öksürük, ateş, ,iştah ve kilo kaybı şeklindedir. Oluşan tümör iyi huylu ise operasyonla uzaklaştırılır, kötü huylu ise kemoterapi (ilaçla tedavi) ve radyoterapi (ışın tedavisi) ile yok edilmeye çalışılır.

Solunum Sisteminin Sağlığı İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz?

  1. Solunan havanın temiz ve nem oranının yeterli düzeyde olmasına özen gösterilmelidir. Fırsat buldukça orman, göl, deniz kıyısı benzeri havası temiz olan yerlerde dolaşılmalıdır. Kalabalık, havasız ve tozlu yerlerde fazla durulmamalıdır.
  2. Bulunulan ortam sık sık havalandırılmalıdır.
  3. Hava akımı olan yerlerde (cereyan yapan yerlerde) durulmamalıdır.
  4. Temiz havada düzenli spor yapılmalıdır.
  5. Grip, nezle ve öteki solunum yolu hastalıklarına yakalanan kimselerden uzak durulmalıdır.
  6. Bronşit, zatürre, astım benzeri solunum sistemi hastalıklarında gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
  7. Tütün ve tütün mamulleri benzeri solunum sistemine zarar veren maddelerin kullanımından uzak durulmalıdır.
  8. Mevsime uygun giyinilmelidir. Çok rüzgarlı ve soğuk havalarda boynu koruyacak giyecekler kullanılmalıdır.
  9. Aşırı sıcak ve soğuk gıdalar yemek ve içmekten kaçınılmalıdır.
  10. Burun, filtre görevi yaparak zararlı mikropları tuttuğu ve bunların öteki solunum organlarına geçişini engellediği için burundan nefes alınmalıdır.
  11. Çocukken vereme karşı gerekli aşılar yapılmış olmalıdır.
  12. Solunum sistemine zarar verebilecek durumların (toksik gazlar vb.) söz konusu olduğu ortamlarda çalışılırken maske takmak benzeri koruyucu önlemler alınmalıdır.

Kaynak:11.Sınıf Biyoloji Ders Kitabı (PDF)

Biyoloji Ders Notları

Sağlık Konuları

YAZAR BİLGİSİ
Recep Bayoğlu
Hayatını internete adamış biri olarak, hedefim bilgiyi ulaşılabilir hale getirmektir. Bu amaca istinaden her türlü bilgi paylaşımını KonuAnlatimi.Net üzerinde yapıyorum. Umarım içeriklerim tüm ziyaretçilerim için faydalı olur.
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
0
Düşünceleriniz önemli, lütfen yorum yapın.x
()
x